NGA MIKROFONI

Ushtria prej balte: thesari i fshehur i Kinës antike

Në vitin 1974, disa fermerë pranë Xi’an po hapnin një pus kur zbuluan diçka që do të mahniste gjithë botën: një ushtri të tërë ushtarësh prej balte të varrosur nën tokë. Ky zbulim u bë i njohur si Ushtria prej balte (Terracotta), një nga zbulimet më të mëdha arkeologjike të shekullit XX.

Ushtria ishte ndërtuar për të ruajtur varrin e Qin Shi Huang, perandorit të parë që bashkoi Kinën rreth vitit 221 para erës sonë. Para tij, Kina ishte e ndarë në disa mbretëri që luftonin vazhdimisht mes vete. Qin Shi Huang arriti t’i pushtonte dhe t’i bashkonte këto territore, duke krijuar perandorinë e parë të unifikuar kineze.

Ai nuk ndryshoi vetëm hartën e Kinës. Perandori standardizoi shkrimin, monedhat, matjet dhe sistemet rrugore, duke ndikuar në mënyrën se si do të funksiononte Kina për shekuj me radhë. Gjithashtu, gjatë sundimit të tij nisën projekte të mëdha ndërtimi që lidhen me pjesët e hershme të Murit të Madh Kinez.

Megjithatë, Qin Shi Huang ishte i njohur edhe për frikën e tij nga vdekja. Thuhet se ai kërkonte vazhdimisht eliksire pavdekësie dhe besonte fuqishëm në jetën pas vdekjes. Pikërisht për këtë arsye u ndërtua Ushtria prej balte: një ushtri gjigante prej balte që do ta mbronte perandorin edhe në botën tjetër.

Thuhet se në këtë ushtri ndodhen mbi 8000 ushtarë, qindra kuaj dhe karroca lufte. Ajo që e bën edhe më interesante është fakti se pothuajse çdo statujë ka fytyrë dhe detaje të ndryshme. Ushtarët kanë shprehje, flokë dhe uniforma të ndryshme, sikur të ishin njerëz të vërtetë të ngrirë në kohë.

Fillimisht, statujat kishin ngjyra të forta dhe të gjalla, por shumica u zhdukën pasi figurat u ekspozuan ndaj ajrit pas zbulimit. Edhe sot, arkeologët vazhdojnë të zbulojnë pjesë të reja të kompleksit.

Ushtria prej balte është vetëm një pjesë e kompleksit të madh të njohur si Mausoleumi i Perandorit të Parë Qin. Historianët antikë shkruanin se brenda varrit ndodheshin lumenj me merkur, thesare dhe kurthe mekanike për të ndaluar grabitësit. Interesant është fakti se shkencëtarët kanë zbuluar nivele të larta merkuri në zonën përreth varrit, gjë që ka bërë shumë njerëz të besojnë se këto tregime mund të jenë të vërteta.

Edhe sot, pjesa qendrore e varrit nuk është hapur plotësisht, pasi arkeologët kanë frikë se teknologjia aktuale mund të dëmtojë artefaktet brenda tij.

Sot, ky vend konsiderohet një nga mrekullitë më të mëdha të botës antike dhe është pjesë e trashëgimisë botërore të UNESCO. Miliona turistë e vizitojnë çdo vit për të parë nga afër ushtrinë që ka ruajtur heshturazi një perandor për më shumë se dy mijë vjet.

Ekskluzive

Kanjoni i Matkës

▶ SHIKO VIDEON